« ( لكن ) » ليس كلّ ج ا : خواه بيّن البطلان باشذ ، و خواه بطلان آن را بيان كرده باشند ، بس منتج نقيض مقدّم باشذ ، - كى ليس لم يكن قولنا ليس كلّ ج ب صادقا ، فليس [ ( كلّ ) ] ج ب صادق ، - و هو المطلوب . دوم - امّا كل ج ب - او كلّ ب ا - مانعة الجمع ، جه اگر ايشان بر صدق مجتمع شوند نتيجهء ايشان صادق شود ، و هى كلّ ج ا « [ لكن ] » ليس كلّ ج ا ، بنا بر آن - كى كاذب باشذ ، بس ايشان بر صدق جمع نشوند ، لكن كلّ ب ا هست بنا بر آنك صادق « [ است ] » بس ليس كلّ ج ب ، حقّ باشد . سيّم - امّا ليس كلّ ج ب - او كلّ ج ا - مانعة الخلوّ ، لكن ليس كلّ ج ا - ، بنا بر آنك كاذب است ، بس ليس كلّ ج ب صادق شود . - و بيان منع خلوّ بأين كنيم - كى : كلّ ب ا صادق است بحسب فرض ، اكنون صادق با او : يا كلّ ج ب باشذ ، يا ليس كلّ ج ب . اگر اوّل باشذ انتاج كند با مقدّمهء صادقه كلّ « [ ج ا ] » بس ممتنع الخلو باشذ . و اگر دوّم باشذ خلوّ هم ممتنع باشذ . جهارم - اگر كلّ ج ب باشذ - كلّ ج ا باشذ ، - بسبب صدق كلّ ب ا على انّها مقدّمة مسلمه ، - آنگاه گويند . لكن ليس كلّ ج ا ، بس نتيجه دهذ كى : ليس كلّ ج ب ، و فرق ميان خلف - و مستقيم آن است كى : مستقيم - اوّل متوجه مىشود - بإثبات مطلوب ، و متألف شود از آنج مناسب اوست و مقدّمات او مسلم باشذ ، يا در حكم مسلم ، و مطلوب در آن موضوع نباشذ اوّلا . و خلف متوجّه مىشود بأبطال نقيض مطلوب ، و مشتمل باشد بر آن نقيض - و شرط نكنند در آن تسليم مقدّمات « 1 » و آنج در حكم آن باشذ ، و مطلوب وضع كنند در آن اوّلا و از آن منتقل « 2 » شوند بنقيض آن . و بسيار

--> ( 1 ) - مقدمات او - م . ( 2 ) - مشتتل - ط .